Największy z gatunków gadów wykorzystywany przez Jaszczury jako wierzchowce, odpowiednik ciężkiego konia bojowego. Zamieszkują tereny pustynne i półpustynne, rzadziej stepy i równiny. Osiągają kolosalne rozmiary: od czubka pyska do końcówki ogona mogą mierzyć nawet siedem metrów, wysokość w kłębie waha się od 170 do 200 centymetrów, waga w granicach 1500 kilogramów. Chajat pere to zwierzęta o muskularnej budowie ciała, tylne kończyny są silne, a stawy niezbyt wydatne, łapy duże, płaskie i stosunkowo miękkie - trójpalczaste (każda), zakończone twardymi pazurami. Taka budowa zapewnia im możliwość długotrwałych marszów ze znacznym obciążeniem, a rozwinięte i wytrzymałe mięśnie sprawiają, że stworzenia te mogą pokonywać znaczne odległości bez męczenia się. Głowa dość ciężka o subtelnym profilu, rozwartych chrapach i wciśniętych w głąb czaszki, niewielkich ślepiach, szyja masywna, dobrze osadzona i wysoko noszona. Grzbiet krótki i szeroki, lekko wygięty ku górze, zad mocny, ogon niezbyt ruchliwy. Łuski grube i odporne na urazy, pozbawione blasku, zazwyczaj w chłodnych barwach przypominających piach lub zieleń (jeśli dany osobnik zamieszkuje trawiaste tereny), inne kolory nie występują, często ich szyje i ogony zdobią kolce.
Zamieszkują tereny pustynne i półpustynne, rzadziej stepy i równiny. Chajat pere są stworzeniami stadnymi. Tworzą silnie zhierarchizowane liczące do dziesięciu osobników, którym przewodzi najstarszy i najbardziej doświadczony samiec – dominuje on nad wszystkimi samcami w stadzie, natomiast jego partnerka, samica alfa – nad samicami. Varany te łącza się w pary na długie lata, choć nie uznają prawdziwej monogamii – jeśli któreś z osobników alfa straci swoją pozycję, partner zaakceptuje jego następce jako nowego partnera. W większości wypadków wyłącznie alfa, stojące najwyżej w stadnej hierarchii, parzą się między sobą, zaś pozostali członkowie grupy opiekują się młodymi. Wynika to z tego, że stado tworzy jedną rodzinę, bowiem pozostali jego członkowie to dzieci pary alfa, urodzone w poprzednich latach. Stado poluje razem, zazwyczaj w ciągu dnia, gdyż chajat pere prowadzą dzienny tryb życia. Samiec alfa jako pierwszy spożywa posiłek, wybierając dla siebie najsmaczniejsze kąski, następnie pozostałe samce, na koniec zaś samice i młode. Łowy chajat pere rozpoczynają zazwyczaj w środku dnia, kiedy uda im się wytropić zwierzynę, co ze względu na miejsce ich żerowania trwa nawet do kilkunastu dni. Stado dzieli się na kilka małych grupek (2 – 3 osobniki). Każda z nich ma inne zadanie, ale zazwyczaj wyróżnia się dwie ogólne: nagonkę i łowców. Nagonka okrąża ofiarę, lecz nie atakuje jej, a płoszy szarżą i rykiem, zaganiając na grupki łowców, których jedynym celem jest zabicie zwierzyny. Osobniki, które są obciążeniem dla stada zostają odrzucane i przepędzane z niego, skrajnie zaś mordowane.
W zależności od zamieszkiwanego terytorium okres godowy trwa do dwóch miesięcy, raz w roku.W stadzie rozmnaża się tylko para najsilniejszych osobników. Na czas godów opuszczają oni stado i oddalają się od niego na jakieś trzy-cztery tygodnie. W tym czasie para alfa razem przemierza pustynię, aby w odosobnieniu odbywać gody. Co jakiś czas jedno z nich wraca, żeby posilić się zdobyczą upolowaną przez pozostałych członków stada. Dominujący samiec i samica wracają po zakończeniu godów. Po upływie około 60 dni samica oddala się od stada, aby przygotować gniazdo na jaja, z których później wyklują się małe chajat pere. Składa w nim od trzech do nawet siedmiu jaj (najczęściej cztery-pięć). Miejscem gniazdowanie jest zazwyczaj skalna grota, zagłębienie w ziemi lub samoczynnie wygrzebana nora. Miejsca tego samica niemal nieustannie pilnuje i nikogo nań nie dopuszcza oprócz partnera, dopóki nie wyklują się pisklęta. Opieka nad nowo wyklutymi członkami stada przypada wówczas na wszystkich jego członków.
Chajat pere zostały udomowione przez Letaa. Na samym początku szczep ten traktował je bowiem jako zwyczajne drapieżniki, które w znaczący sposób zagrażały karawanom napadanym przez stada chajat pere. Jako pierwsza na pomysł oswojenia tych stworzeń wpadła Ammur'sharssa, łowczyni z plemienia Skorpiona. Wraz z grupką podległych jej wojowników odnalazła gniazdo chajat pere i po zabiciu pilnującej go samicy, zabrała dwa jaja do oazy, w której obecnie rezydowało plemię. Ammur'sharssa z pomocą szamana zdołała dochować jaja do momentu wyklucia młodych, które wzięły ją za matkę. Okazało się, że pisklęta tresowane we wczesnej młodości można wykorzystać, jednak nie da się wyeliminować niektórych cech ich charakteru. Ammur'sharssa postanowiła złapać dorosłego osobnika. To zadanie wymagało niemal trzech tygodni podążania za stadem chajat pere. Łowczyni udało się złapać młodego samca. Techniki, które wykorzystano przy młodych okazały się nieskuteczne dla dorosłego osobnika, wymagającego zupełnie innych metod. Udoskonalenie ich z uzyskaniem zadowalających efektów zajęła Letaa blisko dziesięć lat, jednak od tego czasu było już wiadomo, że chajat pere można nie tylko łapać, ale i hodować. Udomowiony chajat pere może polować samodzielnie, lecz odradza się puszczanie varana samopas, ponieważ zdarza się im nie wracać do właścicieli. Najlepiej jest wierzchowca mieć na oku lub pozwalac mu na polowanie na ograniczonej przestrzeni (lub znaleźć sobie dobry punkt widokowy). Nie ma także przeciwskazań, aby to właściciel dostarczał mu pożywienie – wszystko zależy od tego jak jest mu wygodniej. Mają ciężki charakter, często nawet po tresurze niełatwo nad nimi zapanować. Niedoświadczonego jeźdźca szybko zdominują. Odpowiednio dumne i wyniosłe, butne, mogą przejawiać agresję wobec innych osobników, pomimo tego w boju wykazują się odwagą i oddaniem za tego, który ich dosiada. Zęby i pazury z ubitych bestii używane są do wyrobu biżuterii. Łuski cenione są ze względu na swoją wytrzymałość i odporność, wykorzystywane do wzmacniania pancerzy, rzadziej używane do ich produkcji.